TS Nguyễn Đài Trang, giảng viên Đại học Toronto (Canada), đã làm cầu nối để đưa các môn học bình đẳng giới về giảng dạy tại Việt Nam.
Rời Huế sang định cư ở Canada đã 19 năm, người phụ nữ 38 tuổi này nay vẫn giữ được nét đằm thắm của người con gái cố đô. Cũng trong chừng ấy thời gian xa xứ, chị luôn đau đáu: Làm gì để góp phần thay đổi nhận thức về bình đẳng giới tại Việt Nam? Không chỉ trăn trở mà phải hành động, chị tập trung nghiên cứu các vấn đề về phụ nữ, trẻ em, bình đẳng giới, xóa đói giảm nghèo tại Việt Nam với khát vọng góp một tay vào sự phát triển của quê nhà.
Năm 1996, sau khi lấy bằng thạc sĩ kinh tế tại Đại học British Columbia (Vancouver, Canada), Đài Trang cùng một nhóm sinh viên về Việt Nam thực hiện chuyến nghiên cứu về giảm nghèo ở một số tỉnh, thành. Qua chuyến đi này, cô gái Việt nhận ra rằng khi đời sống vật chất càng thấp, mức độ bất bình đẳng giới càng cao và phụ nữ càng nặng gánh. “Nhiều sinh viên Canada hỏi tôi vì sao có quá nhiều quán nhậu tại Việt Nam, vì sao hầu hết khách nhậu là nam giới? Họ thắc mắc bởi ở Canada, thường thì vợ chồng, nam nữ đi ăn chung” - chị kể.
Câu hỏi của những bạn trẻ nước ngoài đã thôi thúc chị nhanh chân hơn trên hành trình xây dựng bình đẳng giới ở quê hương mình. Không lâu sau đó, Chương trình Phát triển Liên Hiệp Quốc (UNDP) tại Hà Nội mời chị tư vấn cho đề tài phụ nữ và trẻ em ở Việt Nam để phác thảo “Báo cáo phát triển con người” đầu tiên tại đất nước hình chữ S. Báo cáo của chị đã thu hút sự quan tâm của rất nhiều chuyên gia trên thế giới.
“Sau khi có cơ hội tiếp cận khoa học giới ở phương Tây, tôi cảm thấy như có một chân trời mới mở ra” - TS Nguyễn Đài Trang nhớ lại. Từ đó, chị luôn theo đuổi những đề tài về giới tại Việt Nam, trong đó có luận án tiến sĩ và rất nhiều nghiên cứu đã được xuất bản. Theo chị, một trong những nguyên nhân mang lại thành công về bình đẳng giới ở các nước phát triển là họ “thấm” câu nói: “Chuyện riêng tư chính là chuyện chung của xã hội”. Ở Canada, nam giới không có khái niệm “mất sĩ diện”.
Họ được khuyến khích chia sẻ công việc nội trợ và chăm sóc con cái. Vì vậy, phụ nữ ở đây có điều kiện học tập, thăng tiến, có một cuộc sống tinh thần thoải mái để làm việc, cống hiến cho gia đình và xã hội. Còn ở Việt Nam, theo chị, sự tồn tại dai dẳng của các định kiến giới và tình trạng bất bình đẳng giới nghiêm trọng, đặc biệt là ở tầng lớp lao động nghèo và ở nông thôn, hiện vẫn còn phổ biến.
Đó là lý do khiến chị quyết tâm đưa môn khoa học giới về giảng dạy tại Việt Nam. Chị đã về Việt Nam liên hệ với các trường đại học và triển khai dự án “Bà Triệu”. Giai đoạn đầu của dự án này sẽ tập trung giảng dạy khoa học giới tại Trường Đại học Hoa Sen (TPHCM) và phổ biến thông tin chung về giới qua mạng.
Ở Canada, chị sống cùng chồng và hai con gái (8 tuổi và 6 tuổi). “Tôi thường dạy các con ý thức cống hiến cho quê hương” - chị cho biết. Vừa qua, con gái lớn của chị tổ chức sinh nhật, góp được 65 đô-la Canada, gửi về tặng các bạn nghèo ở Việt Nam.
Tết là dịp để chị trổ tài nấu các món ăn quê nhà. Chị nói: “Các con tôi rất thích món ăn Việt Nam và chắc chắn tôi sẽ hướng dẫn lại cách nấu cho các cháu”. Mỗi lần Tết đến, chị và gia đình lại tham gia đón các chính khách Canada đến dự hội chợ Tết do cộng đồng người Việt tại Canada tổ chức. “Tết luôn gợi cho tôi cảm nghĩ rằng người Việt ở khắp nơi nên đoàn kết và chăm lo cho những người kém may mắn hơn mình” - TS Nguyễn Đài Trang chia sẻ.
Bạn phải